פתרונות לתרגילים שניתנו בשיעורים השונים
שיעור ראשון
1. סמן את הנועה או הדיפטונג שבהם קיים הדגש.
A. Alcar
B. Alcarë
C. Alcarinqua
D. Calima
E. Oronti
F. Únótimë
G. Envinyatar
H. Ulundë
I. Eäruilë
J. Ercassë
באשר לצורת ביטויו של סארומאן בסרט, המילים yarvaxëa ו taltuva מבוטאות נכונה. עם זאת, rasselya הייתה צריכה להיות מבוטאת כ rassELya במקום RASSelya ו notto-CARinnar צריכה להיות מבוטאת כ notto-carINNar. אך אולי שינויים אלו נובעים מכך שבהטלת קסמים צריכות המילים להיות מבוטאות אחרת?...
2.
K. Ohtar: C
L. Hrávë: D
M. Nahta: C
N. Heru: A
O. Nehtë: B
P. Mahalma: A
Q. Hellë: A
R. Tihtala: B
S. Hlócë: D
T. Hísië: A
שיעור שני
1.
A. סוסים
B. מלך
C. הסוס
D. הסוסים
E. מלכים
F. איש אחד תחת מלך אחד
G. המלך והמלכה.
H. עלמות
2.
I. Tasari
J. Eldar
K. I arani
L. Lier
M. I rocco nu i tasar.
N. Vendë ar tári.
O. I tári ar i vendi.
P. Anar ar Isil
שיעור שלוש
1.
A . זוג עיניים.
B. שתי עיניים
C. זוג עצים.
D. שני עצים
E. איש אחד ואישה אחת
F. האבנים
G. רצפות
H. הרים
2.
I. Atta ciryar.
J. Ciryat.
K. Rancu
L. Orontu
M. Andu
N. Aiwet.
O. Atta aiwi.
P. Neri ar nissi.
שיעור רביעי
1.
A. סוס שחור.
B. זוג עיניים בוהקות.
C. שלושה אנשים מתים.
D. ציפורים יפות.
E. המלכה היא אישה אדירה.
F. ההרים אדירים.
G. מלך הוא אדיר. [מלך אדיר]
H. האיש והאישה חכמים.
2.
I. I ninquë ando.
J. Alta cirya.
K. I talan ná carnë.
L. Minë morë sar ar neldë ninqui sardi.
M. Sailë arani nar taurë neri.
N. I taura nér ar i vanya nís nar úmië.
O. Eldar nar vanyë.
P. Eldar nar vanya lië.
שיעור חמש
1.
A. האישה צוחקת
B. הגמד השמן ביותר אוכל
C. המלכה צופה במלך
D. ההר הגדול ביותר הוא אדיר
E. האיש מזמן את העלמה היפה ביותר.
F. הציפור שרה
G. הגמדים תופסים את ארבעת בני הלילית.
H. המלך האדיר ביותר הוא חכם.
2.
I. I nís tíra i analta cirya.
J. I anúmië neri nar firini.
K. I Elda mápëa i parma.
L. Canta neri caitëar nu alda.
M. I assaila Elda cendëa parma
N. I aran ar i tári cendëar i parma.
O. I aiwi lindëar.
P. I canta Naucor tírar aiwë.
שיעור שש
1.
A. האיש קרא את הספר
B. הגמדים אכלו
C. המלך זימן את המלכה
D. אישה שרה
E. העלמות צפו בבן הלילית.
F. חמשת הסוסים שכבו תחת הערבה הגדולה.
G. הכוכבים זרחו.
H. הגמד ראה סוס.
2.
I. Nauco hirnë i harma.
J. I Elda quentë.
K. I rocco campë.
L. I aran mellë Eldar
M. Nér tencë lempë parmar.
N. I tári ortanë.
O. I arani haryaner altë harmar.
P. I aran ar i tári tultaner canta Eldar ar lempë Naucor.
שיעור שביעי
1.
A. גמדים רבים (היו בעלי) אוצרות.
B. השמש תזרח והציפורים ישירו.
C. שישה אנשים ישמרו על השער.
D. כל גבר ימות.
E. כל האנשים מתים.
F. גבר נבון קורא ספרים רבים.
G. כל כוכב זורח מעל העולם.
H. בן הלילית תופס את הגמד.
2.
I. Ilya Elda ar ilya Atan.
J. I Elda hiruva i Nauco.
K. I rocco capë or i Nauco.
L. I aran turë rimbë ohtari ar turuva ilya Ambar.
M. I aran ar i tári cenduvar i parma.
N. I ohtar turë macil.
O. Ilyë rávi matir hrávë.
P. Enquë rávi mátar hrávë.
שיעור שמיני
1.
A. האיש מצא את האוצר.
B. האריות אכלו את הבשר.
C. המלך זימן את המלכה.
D. האשה קראה את הספר.
E. המלכה המרשעת תפסה את שבעת הגמדים.
F. אתה כתבת שבעה ספרים.
G. אני דיברתי.
H. אתה ראית זאת.
2.
I. I nér utúlië.
J. I otso Naucor amátier.
K. I seldor ecénier rá imbë i aldar.
L. I enquë Eldar oroitier i otso Naucor.
M. I Nauco unurtië harma.
N. Alaitien [or, alaitienyë] i aran, an i aran elérië ilyë móli.
O. Alantiel [or, alantielyë], ar ecénienyes.
P. Emétienyes.
שיעור תשיעי
1.
A. הירח הזורח עולה מעל העולם.
B. הגמד הקופץ נפל דרך הרצפה.
C. אני יכול לשמוע עלמה מזמרת.
D. גבר אחד הנושא חרב אחת לא יפחיד שמונה לוחמים אדידים.
E . עבד האוחז באיש אדיר זה לא חכם.
F. שמונת האריות השוכבים תחת העץ קמו, מאחר והאריות רצו לאכול את האיש.
G. אריה איננו יכול להפסיק לאכול בשר.
H. הלוחם מטיל האימה הפסיק להסתכל על האנשים, מאחר והלוחם לא היה חכם.
2.
I. I nér roitala i Nauco ná ohtar.
J. I aran mernë lelya.
K. I vendë úmë verya cenë i tári.
L. I lálala nissi lender mir i coa.
M. I tolto lelyala Naucor polir hirë rimbë harmar.
N. Úmel(yë) laita i Elda, umil(yë) laita i Atan, ar úval(yë) laita i Nauco.
O. Merin(yë) lelya ter Ambar ar lerya ilyë lier.
P. Veryala nér lendë ter i ando ar mir i oron.
שיעור עשירי
1.
A. אני אוהב אותם מאוד [לעומק].
B. הם שרים יפה, כמו שבני הלילית שרים.
C. האוצר המוחבא לא ימצא.
D. הם רצו למצוא זאת בזריזות.
E. יש לך שני ספרים, ולבסוף קראת אותם.
F. אני ראיתי באמת בן לילית.
G. כל תשעת השערים שמורים.
H. הם לא רצו לעשות זאת, מאחר ולראות זאת היה מספיק.
2.
I. Elendientë nuldavë ter i nórë.
J. I hostainë Eldar merner cenitas.
K. Técina lambë umë ve quétina lambë.
L. Lempë ciryar úmer farya; nertë farner.
M. Anwavë pustuvan [or, pustuvanyë] caritas.
N. Lintavë hostanentë i nertë ruhtainë Naucor.
O. Teldavë cenuvalyet ve emériel(yë) cenitat.
P. Umintë merë hlaritas.
שיעור אחד עשרה
1.
A. הם מצאו את חרב הלוחם המת.
B. כוכבי הרקיע זורחים.
C. הסתכלתי בזוג עיני האישה.
D. הם יראו את מלך האנשים [ובעל] וכל הארץ.
E. בית ללא רצפות איננו בית אמיתי.
F. אחיה המרשעים של המלכה רצו לשלוט בכל אנשי העולם.
G. קרני החיות גדולות.
H. עשרת האריות אכלו במהירות את בשר הסוס.
2.
I. Menelo aiwi cenuvar cainen ohtari imbë i altë síri.
J. I arano mól ulyanë limpë mir (i) analta i yulmaron.
K. I Eldo toron hostanë (i) cainen parmar elenion.
L. (I) alta sírë i nórëo ullë mir cilya.
M. Nér ú anto umë polë quetë.
N. Ecénien (i) analta ilyë orontion nu Menel.
O. Merin hirë nórë ú altë lamnion ve rávi.
P. Cenuval(yë) laman ú rasseto.
שיעור שתים עשרה
1.
A. הראשון הוא "יין שמקורו בבני הלילית". השני הוא "יין בבעלות בני הלילית".
B. אתה בעל ספל זהב.
C. סוס בני הלילית נפל לפרצה העמוקה.
D. אנשי שלום [שלווה] לא יהיו לוחמים.
E. חומות אבן גדולות הסתירו את בתיהם של עשרת האנשים העשירים ביותר בעיר.
F. בית אחות המלך אדום.
G. אחד מהעבדים תפס [אחז] את חרב המלך.
H. אח העלמה מצא את כל אוצרות אחד עשר הגמדים בן ארבעת הקרנות של ההרים הלבנים.
2.
I. Síri limpeva uller mir i nero anto.
J. I seldoron seler hostanë (i) engwi i seldoiva ar lendë mir (i) coa i táriva.
K. (I) muilë i nissiva varyanë alta harma maltava.
L. I minquë ohtari úmer polë varya (i) sérë i osto ,an alta mornië lantanë.
M. Lelyuvantë ter nórë altë aldaiva ar rimbë ondoiva, an merintë cenë (i) osto i taura ohtarwa.
N. Ramba muiléva varyanë (i) nurtaina malta i osto, ar úmen hiritas.
O. (I) nórë (i) Eldaiva ná nórë rimbë vanyë engwíva; nórë ú Eldaron ná nórë morniéva, an i Atani i nórëo umir hlarë (i) alya lambë (i) Eldaiva.
P. I arano sello hostalë parmaiva Eldaron.
שיעור שלוש עשרה
1.
A. האיש נתן לאישה מתנה.
B. השמש נותנת אור לעולם.
C. אנחנו נמצא את האוצר וניתן אותו לשנים עשר הגמדים.
D. אכילת בשרמשמינה [מילולי: הופכת אחד לשמן], ואנו לא רוצים גופות שמנים, מאחר וגופות שמנים אינם יפים.
E. אנחנו הלכנו אל העיר בכדי למצוא נשים חכמות, כי רצינו לראות אותן.
F. איש בעל רעיונות טובים הוא חכם ויביא שלווה ושמחה לעיר.
G. אנחנו זימנו אותם בכדי לדבר על דברים רבים.
H. שתיית יין איננה טובה לגוף [מילולי: לגופו של אחד]
2.
I. Quen ánë i ohtaren alta macil.
J. Carië coa i seldoin ná mára noa.
K. Mahtalvë séren; mahtië umë anta i lien alassë, an ecénielvë i cala.
L. Quetië i Eldalambë ná alta alassë Atanin.
M. (I) ohtari i atta nórion mahtuvar i lient, ar lelyuvalmë ter alta mornië hirien cala.
N. I neri arwë i mára limpëo merner yulmar sucien i limpë, ar i arano móli áner i nerin rasta yulmar maltava.
O. Merilmë lelya mir i osto lerien ilyë Atani ar antien (i) malta i aranwa i mólin.
P. (I) rambar i osto nar altë; acárielvet varien i lië.
שיעור ארבע עשרה
1.
A. אנו נלך מהבניין אל הבית.
B. כל בני הלילית חלפו [נעלמו] מהעולם.
C. הגמדים באו מההרים, הם הלכו לביתנו ושותים את ייננו.
D. הלוחמים הרשעים יתפסו את זהב אנשנו בכדי לשלוח את אוצרותינו לארץ רחוקה.
E. האישה עזבה את ביתי והלכה אל הנהר.
F. הספינה הראשונה תבוא מהמערב.
G. אחד פוחד מאריות, כי הם אכלו את המלך של אנשינו ולא יעזבו את ארצנו.
H. נאסימה אמרה לקאלאנדיל : "בני נעלם מחדרי!"
2.
I. Equë Calandil Nessimenna: "Yondolya elendië et i coallo, an ilyë i seldor lender i ambonna."
J. Menello Anar antëa cala Ambarelvan, ar i mornië avánië.
K. Equë Calandil i úmëa aranna: "Ementiel(yë) ohtarilyar i mindonna hirien yondonyar. Mólinya varyuva i seldor, ar úvantë vanwë!"
L. I nér arwa i ciryaron mernë auta, ar ilyë i ciryar oanter Númenna.
M. Lendelmë sambenta, ar i nér i ambollon ánë yondolyan alta macil, quétala: "I macil tulë haira nórello, (et) anhaira Númello."
N. Ilyë aldar firner ar váner nórelvallo, ar equë Calandil ar Nessimë: "Mentuvalmë mólilmar hirien nórë arwa rimbë aldaron."
O. I vendë quentë i lamnenna: "Rucin(yë) altë rasselyalto."
P. Lenden(yë) sambelvanna hostien engwenyar, an mernen(yë) anta torninyan minya parmanya; i parma caitanë i talamenna.
תרגול נוסף [לשם הנוחות, התשובות הובאו באנגלית, בכדי להקל על הבנת המשפטים]:
3.
a) From our (incl.) houses
b) For my body
c) For our (incl.) bodies
d) Our (incl.) tongues (nominative)
e) To your land
f) Our (excl.) things (nominative)
g) From your king
h) Of my thrall
i) Of my thralls
j) To our (incl.) cities
k) Of our (dual incl.) people [= "of the people of the two of us"]
l) Of your son
m) Our (excl.) two-room apartment (nominative)
n) For my two-room apartment
o) Of your two-room apartment
p) To our (incl.) two-room apartment
q) From your two-room apartment
r) Of my people
s) Of our (incl.) sons
t) For your queen
u) Of our (excl.) peoples
v) Of my men
w) Of my man
x) For my boys
y) From our (excl.) [two sister] ships (dual)
z) Of our (dual incl.) son [= "of the son of the two of us"]
4.
a) Ambolyannar
b) Sérelman
c) Parmalyat
d) Mindonelyanna / mindonilyannar
e) Tárilmava
f) Sellinyaiva
g) Sellinyallo
h) Annalvaron
i) Maltalvo
j) Alasselvan
k) Limpelyo
l) Ambarelyallo
m) Anarinyo
n) Aranyan
o) Yondolmava
p) Yulmalmaron
q) Aiwelyant
r) Rambalmanta
s) Rambalvalto
t) Nórelyallon [alternatively, nórelyallor]
u) Sellinyato
v) Harmalmaron
w) Roccolvannar
x) Coamman
y) Torninyan
z) Aldalmannar
שיעור חמש עשרה
1.
A. הוא/היא/זה יבוא ביום השני.
B. בחורף ציפורים רבות הולכות לשכון בדרום; כשהחורף עובר, הן עוזבות את הדרום ובאות לשכון בארצנו.
C. מציאתו/ה את הזהב בהרים העניקה אושר לאנשיו/ה מאחר ומציאתו/ה יעשה את אנשיו/ה עשירים.
D. בחורף השני לחייו/ה בבית, הוא/היא מצא/ה אוצר מתחת לרצפה.
E. הוא/היא דובר/ת בשפתנו מאחר והוא/היא חי/ה בארצנו.
F . הוא/היא אומר/ת : "ראיתי חרב בידו השמאלית של הלוחם".
G . האיש שמצא את האוצר יחביא את הדברים שהוא מצא בדירתו כפולת החדרים.
H . על הגבעה, הוא/היא רואה את הזוג אשר עליהם צפת/ה מביתו/ה, ולהם נתן/ה מתנה.
2.
I. Cennes veru i mallessë.
J. Hirnen(yë) i nís i marë i coassë imbë i síri, ar tirnen(yë) péryat ar máryat; hyarya máryassë cennen(yë) parma
K. Cennen(yë) yulmarya máryatsë, i yulma yallo ulyanes limpë mir antorya
L. I marir i mindonissen yannar lelyëa i nér nar ohtari.
M. Sucitarya i limpë úmë mára noa, an ya carnes apa sucitaryas úmë saila.
N. Apa oantelmë nórelmallo (i) Hyarmessë, ecénielmë rimbë Naucor i mallessen.
O. I mindoni i ambossen nar altë; i harya i analta mindon, yallo polë quen cenë i Eldanórë, ná i analya nér i ostossë.
P. Lië yo aran ná saila maruva séressë mára nóressë ya meluvantë núravë.
שיעור שש עשרה
1.
A . הוא בא מהמזרח על סוס לבן.
B. האיש פצע את האריה בחנית ואמר : "אל תאכל את בני!".
C. אמרנו לבן הלילית : "חברותינו חודשה בעזרת מתנתך!"
D . ביום השלישי הוא אמר לעלמה :"עשי מה שאת רוצה!"
E. אחד לא יכול למצוא אוצר שהוסתר בידי גמדים, מאחר וגמד אוהב מאוד [לעומק] את הזהב שבבעלותו.
F . האיש פצוע מקרני החיה. קווה שהוא לא ימות!
G . היא שרה בשמחה.
H . לך אל העיר ואמור למלכה האדירה: "מי יתן ותגני על ארצנו מהלוחמים הרשעים!"
2.
I. Eques i Nauconna: "Á racë i yulma nambanen!"
J. Ciryanen oanten(yë) haira nórenna Rómessë.
K. I osto ná varyaina altë rambainen, ar ohtari i mahtar ehtínen umir polë racë i rambar.
L. Equë Calandil harna yondoryanna: "Áva firë!"
M. Nai tárilya hiruva i yána airinta (i) Eldainen!
N. I aran ar i tári lender coanyanna ar envinyatáner nilmelma altë annainen.
O. Mapas i seldo máryanten, ar eques: "Áva lelya i sírenna!"
P. I nís i marë i nelya coassë i mallessë quentë i Eldanna: "Á tirë i neri i túlar i yánallo ya cenil(yë) i ambossë, i lelyar Rómenna."
שיעור שבע עשרה
מאחר וסקיננו כאן ב This ו That, ליתר נוחות מובאות התשובות באנגלית
1.
A. This thing is the sword found by Calandil [the] Tall.
B. All animals have disappeared from this land
C. A snake wounded his/her right arm, and (s)he said: "Wish that all snakes will [or, would] die!"
D. That night, they found that Dwarf on the hill over there.
E. The tall ships have passed away north(wards); those ships will not come to the lands of (the) South.
F. On the fourth day, that queen died by [/from] the poison of a snake.
G. The strong arms of the men from (the) North can seize the spears from fighting warriors.
H. That winter, they lived (/dwelt) in the fourth house of that road (/street).
2.
I. Á tirë Nauco tana, ar áva tirë Elda sina!
J. Nórë ú angwion ná mára nórë, an rimbë Atani ifírier angusangwanen.
K. I cantëa lómissë cennen(yë) ruhtala ohtar mallë tanassë, ar ortanen(yë) rancunyat.
L. Nai Calandil Hallo polda yondo tuluva nórë sinanna, an varyuvas ostor sinë yassen marilvë!
M. Mindon enta ná i cantëa mindon carna Eldainen nórë sinassë.
N. Parmar tanë nar vanwë; avánientë sambelyallo.
O. Aurë entassë cenuval(yë) yondolya.
P. Aurë yanassë tullentë oron entallo ar lender coa sinanna.
שיעור שמונה עשרה
1.
A. הם באו לראותחינו, לא לראות אותך.
B. מי יתן ותחלמו על בני לילית!
C. שלושה אנשים ילכו לשם, והגמדים יסתכלו עליהם, מאחר ובבעלות האנשים אוצר אדיר יותר מזהב.
D. ביום השישי הם חשו צורך(בפנימיותם) לבוא אלי.
E. המלך השישי של הארץ חכם יותר מאביו המלך החמישי.
F. הוא הרחיב את ביתו, ובעשותו אותו הבית הגדול ביותר ברחוב.
G. עשית את זה למענם, לא עשית זאת למענינו.
H. ראינו אותך בפרצה תחתנו, מאחר ונפלת לתוכה.
2.
I. Forya rancunya ná polda lá hyarya rancunya.
J. Á tulta te ninna!
K. I urqui tírar nye, an rucin(yë) tiello.
L. Lá tuluvalmë cenien tye i lómissë.
M. Lá óluva i seldon urquion.
N. I atta nissi quenter: "Aranelya lá mernë anta ment i engwi mapainë melto ohtariryainen."
O. I nér pálula coarya cára ta carien rimbë sambi ilyë engweryain.
P. I enquëa aurë nauva mára lá i lempëa aurë, ar lá oruva men auta.
שיעור תשע עשרה
1.
A . מי גר בבית מלפני עשר שנים, כאשר אני לא חייתי שם?
B. מה אנו יכולים לעשות?
C. תן לי את זה, ואל תחביא את זה ממני!
D. את מי אתה ראית ביום השביעי?
E. הם יתנו את כל המתנות לי ולא לך!
F. מה האנשים מצאו בארץ מעבר להרים?
G. איך אתה תוכל להרים את האבן האדירה כאשר אני לא יכלתי?
H. אחתינו גרה בבית ההוא (ששם); אנחנו גרים בבית השמיני ברחוב זה. בוא וראה את ביתנו!
2.
I. Man acárië ta?
J. Mana elyë hirnë i otsëa sambessë írë lendel(yë) tanna?
K. Írë elyë utúlië, inyë merë auta!
L. Ámen antal i limpë!
M. Á antat i limpë elmen ar lá i ohtarin!
N. I otsëa ohtar utúlië i altë orontillon pella.
O. I toltëa ando pella elyë hirnë alta harma; elmë i tuller apa le úmer hirë engwë!
P. Manen i úmië Naucor hirner te otso auri yá?
שיעור עשרים
1.
A. אתה גמד, לא בן לילית.
B. ראיתי שזרוע האיש הזה שבורה.
C. המלך היה אדיר, אך המלכה היתה חכמה מהמלך.
D. הידעת שתחת הבית יש אוצר נסתר (מוחבא)?
E. האם (May) אני יכול ללכת ממקום זה?
F. אל תשתה, כי יש רעל בספלך!
G . האם היית כאן ביום העשירי כאשר הם באו?
H. אנחנו יודעים שיש חדר נסתר בבית זה, אך אנו לא מצאנו אותו, ועד שלא נמצא אותו לא נדע מה יש בחדר.
2.
I. Ni alya or inyë alya.
J. I aran quentë: "Lá lertal(yë) lelya i nómenna yallo utúliel(yë)", mal istan(yë) sa lelyuvan(yë) tanna.
K. Istan(yë) cenda, mal lá polin(yë) cenda i morniessë.
L. Istalvë sa Eldar ëar.
M. Ma marnentë sinomë tenna i nertëa loa írë i ohtari tuller?
N. Istalmë sa i neri sinter quetë i Eldalambë, mal lá i Naucolambë.
O. I nissi quenter sa ecéniel(yë) i alta ango i engë i orontessë.
P. I quainëa auressë Anar né calima.